Fréttir – Eyrarbakki

Saga fangelsismála á Eyrarbakka lengist

25. febrúar, 202425. febrúar, 2024 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir

Við þær rannsóknir sem nú standa yfir á þróun byggðar á Eyrarbakka á fyrri tíð kemur ýmislegt fróðlegt í ljós. Lengi hefur verið gengið út frá því að rekstur fangelsis á Eyrarbakka hafi byrjað þegar ríkissjóður keypti spítalabygginguna í Fælu af Landsbankanum og breytti í fangelsi árið 1929.

Á uppdrætti af Stóru-Háeyrihverfinu frá árinu 1888 er lítið hús dregið nokkru vestan við Stóru-Háeyrarbæinn og merkt Fangahús. Þetta hús lét sýslusjóður Árnessýslu reisa vorið 1888 og rak það til ársins 1897 þegar það var tekið niður og annað hús, Fangaklefi, var reist annars staðar á Stóru-Háeyrarlóðinni. Fangahúsið var notað til þess að hýsa sakamenn og gæsluvarðhaldsfanga um skamman tíma meðan á prófunum lögregluréttar Árnessýslu stóðu yfir.

*Fangahúsið er nr. 10 á uppdrættinum og Stóru-Háeyrarbærinn nr. 14a.*

Um Fangahúsið má lesa á Eyrarbakka-vefnum undir Horfin hús.

Til viðbótar hafa bæst við umfjallanir um eftirtalin hús:

Horfin hús á Bakkanum

25. nóvember, 202325. nóvember, 2023 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir

*Vinaminni árið 1967.*
*Ljósmyndari Ásta Halldórsdóttir. Einkasafn Ástu Halldórsdóttur.*

Enn er verið að bæta við umfjöllun um horfin hús á Eyrarbakka. Í dag, 25. nóvember, hefur umfjöllun eftirfarandi hús verið sett inn á vefinn eyrarbakki.is:

Og fyrir viku var eftirtöldum húsum bætt við:

Vonandi hafa einhverjir gagn og gaman af þessu.

Viðbót við horfin hús

10. nóvember, 202312. nóvember, 2023 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir

Tilgátuteikning af Bræðrafélagshúsinu. MKH

Nú er búið að bæta við umfjöllun um fimm horfin hús á síðunni eyrarbakki.is.

Húsin eru:

Bræðrafélagshúsið
Íshúsið (Lefolii-verslunar)
Slökkviáhaldaskúr á Háeyri
Steinskot II
Timburgeymsluhús Sigurjóns P. Jónssonar

Vonandi hafa lesendur gaman af þessu. Gott væri að fá athugasemdir ef einhverjar eru á netfangið husasaga[hjá]eyrarbakki.is.

Fornleifauppgröftur á Vesturbúðarhól

21. október, 202321. október, 2023 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir, Viðburðir

Ragnheiður Gló Gylfadóttir, fornleifafræðingur, mun í fyrirlestri sínum „Fornleifauppgröftur á Vesturbúðarhól“ fara yfir þær rannsóknir sem gerðar hafa verið á minjasvæðinu undanfarin ár. Kynntar verða fyrstu niðurstöður og spáð í framtíðina. Vesturbúðarhóll er hluti af merkilegri þyrpingu minjastaða á Eyrarbakka sem bera sögu þorpsins sem aðalverslunarstaðar Suðurlands í rúmar tvær aldir vitni. Frá árinu 2017 hafa staðið yfir fornleifarannsóknir á Vesturbúðarhól fyrir tilstuðlan Vesturbúðarfélagsins.

Áður en rannsóknir hófust mátti sjá óljós ummerki bygginga á nokkrum stöðum en Vesturbúðin var rifin árið 1950.

Viðburðurinn hefst kl. 14.00 og fer fram í fyrirlestrasal í Varðveisluhúsi safnsins á Búðarstíg 22 á Eyrarbakka. Enginn aðgangseyrir og heitt á könnunni!

2023-10-21

Skyggnst um í Rútsstaðahverfi í Flóa

9. október, 2023 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir, Viðburðir

Klofsteinn í Rútsstaðahverfi. Hugsanlega fyrirmynd að Álfakirkjunni, vatnslitamynd Ásgríms Jónssonar. Ljósmynd: MKH.

Snorri Tómasson hagfræðingur flytur fyrirlestur sinn Skyggnst um í Rútsstaðahverfi í Flóa kl. 14 sunnudaginn 15. október 2023 í varðveisluhúsi Byggðasafns Árnesinga, Búðarstíg 22 á Eyrarbakka.

Snorri segir frá æskuheimili Ásgríms Jónssonar í Rútsstaða-Suðurkoti, fjölskyldu hans og ferli.

Rannsókn á húsaskipan í Suðurkoti er út frá samtíma uppskriftum. Til samanburðar er málverk Ásgríms af Rútsstöðum frá árinu 1956 og teikning af innri skipan þess bæjar. Sérstaklega er fjallað um feril málverks af Suðurkoti í eigu Snorra.

Allir velkomnir og heitt verður á könnunni.

Glæpamenn í Flóanum

7. október, 2023 eftir Eyrarbakki, birt í Fréttir, Viðburðir

Sagnfræðingurinn Jón M. Ívarsson flytur fyrirlestur sinn "Glæpamenn í Flóanum" í sunnudaginn 8. október kl. 14.00 í Varðveisluhúsi Byggðasafnins á Búðarstíg 22 á Eyrarbakka.

Árnesingurinn séra Árni Þórarinsson sem var "Með vondu fólki" á Snæfellsnesi orðaði það svo í ævisögu sinni:
"Ég hygg að það sé töluverð gæfa fyrir hvert þjóðfélag að eiga dálítið af stórglæpamönnum. Árnessýsla var svo hamingjusöm að hafa átt fáeina konunglega glæpamenn. ..."

Nú verður reynt að færa sönnur á, eða afsanna þessa fullyrðingu. Afkomendur Kambsránsmanna og "GaulverjabæjarJóns," sem eru margir eru sérstaklega velkomnir.

Verið öll velkomin, enginn aðgangseyrir og heitt á könnunni!

- Mynd eftir Bergrúnu Írisi Sævarsdóttur er hluti af bókarkápu bókarinnar "Í skugga Gaulverjabæjar" eftir Jón.